مقاله آموزشی همراه با ویدیو
طراحی کسب‌وکار از مشاهده مشتری تا آزمون کوچک و بازبینی
آموزش مصطفی نظام‌پرور درباره ساخت یک فرایند تکرارپذیر: شناخت رفتار مشتری، همفکری، تجربه کوچک با امکانات موجود و اصلاح مداوم طرح.
برگرفته از آموزش‌های استاد مصطفی نظام‌پرور
فهرست کامل مقاله
ویدیوی کامل آموزش
طراحی کسب‌وکار فقط پیش‌بینی سود نیست
در این قسمت از آموزش، مصطفی نظام‌پرور از ضرورت داشتن برنامه برای شروع کسب‌وکار صحبت می‌کند، اما برنامه را وعده قطعی درباره آینده نمی‌داند. مبنای بحث او این است که شرایط و نتیجه‌ها ممکن است با انتظار اولیه متفاوت باشند؛ بنابراین طرح باید امکان آزمودن و اصلاح داشته باشد.
در این نگاه، مدل کسب‌وکار فقط جمله‌ای درباره میزان درآمد آینده نیست. باید مشخص شود چه کارهایی، با چه ترتیبی و برای چه مشتری‌ای انجام می‌شوند و چگونه می‌توان آن‌ها را تکرار و نتیجه را بررسی کرد. تمرکز ویدیو بر قدم‌های اولیه طراحی همین فرایند است.
با دیدن مشتری و رفتار واقعی او شروع کنید
نخستین قدم پیشنهادی، ارتباط با مشتریان موجود یا افرادی است که احتمال دارد خریدار باشند. مدرس توصیه می‌کند نحوه خرید، فروش، مذاکره و خواسته‌های آن‌ها مشاهده شود. هدف این است که تصویر اولیه کسب‌وکار فقط از تصور صاحب ایده ساخته نشود.
در پایان این مرحله، برداشتی اولیه از الگوی رفتار مشتری دارید. این برداشت هنوز نتیجه قطعی درباره همه مشتریان نیست؛ باید به‌عنوان تصویری در نظر گرفته شود که از دیدن و گفت‌وگو به دست آمده و در مراحل بعد قابل بررسی است.
برداشت خود را با دیگران در میان بگذارید
پس از مشاهده، مدرس پیشنهاد می‌کند تصویر ساخته‌شده با چند نفر دیگر مطرح شود. این افراد ممکن است همکاران همان گروه باشند یا بیرون از آن قرار داشته باشند. همفکری برای این است که فرض‌ها روشن‌تر و برداشت‌های اشتباه احتمالی دیده شوند.
در گفتار، تنها فکرکردن و محدودماندن به تصور خود، از عوامل خطا دانسته می‌شود. استفاده از نظر دیگران می‌تواند موضوعی را آشکار کند که فرد در مشاهده اولیه ندیده است یا به پرورش دقیق‌تر ایده کمک کند.
این به معنی درست‌بودن قطعی هر نظر بیرونی نیست؛ نقطه اصلی، بازکردن طرح برای بررسی و پرسش است.
پیش از اجرا، باید بتوان توضیح داد چه رفتاری دیده شده و از آن چه برداشتی شده است. این تفکیک کمک می‌کند گفت‌وگو فقط درباره علاقه به ایده نباشد و خود برداشت اولیه نیز مورد توجه قرار بگیرد.
با یک تجربه کوچک و امکانات موجود پیش بروید
قدم بعدی، ایجاد تجربه‌های کوچک است. در توضیح مدرس، نتیجه این تجربه‌ها اطلاعاتی می‌دهد که تصمیم بعدی را مشخص‌تر می‌کند. به جای آنکه همه جزئیات آینده از ابتدا قطعی فرض شوند، بخشی از کار اجرا می‌شود تا نتیجه واقعی دیده شود.
او توصیه می‌کند شروع به رسیدن به وضعیت کاملاً ایدئال موکول نشود. کار باید با آنچه واقعاً در دسترس است و در مقیاسی قابل انجام آغاز شود و سپس به‌تدریج توسعه پیدا کند.
مقصود، شروع بدون فکر یا بی‌توجهی به نیاز مشتری نیست؛ مشاهده و همفکری پیش از این مرحله قرار دارند.
ویدیو روش عددی تعیین اندازه آزمون یا بودجه آن را ارائه نمی‌کند. بنابراین از عبارت «تجربه کوچک» نمی‌توان مبلغ، مدت یا حجم سفارش ثابتی برای همه کسب‌وکارها نتیجه گرفت. اندازه اقدام باید در محدوده‌ای باشد که واقعاً بتوان آن را اجرا و نتیجه‌اش را بررسی کرد.
طرح را بعد از اجرا دوباره بررسی کنید
پس از طراحی مسیر و شروع تجربه، اصل عدم قطعیت کنار گذاشته نمی‌شود. مدرس می‌گوید حتی ساختاری که با مشاهده و مشورت تهیه شده ممکن است در عمل همان‌طور که انتظار می‌رود پیش نرود. باید نتیجه را دید و به امکان تغییر مسیر توجه داشت.
در این مرحله، فرایند تکرارشونده اهمیت پیدا می‌کند: اقدام انجام می‌شود، نتیجه بررسی می‌شود و طرح بر اساس آن اصلاح می‌شود.
هدف از طراحی، ساختن برنامه‌ای غیرقابل تغییر نیست؛ روشن‌کردن روش کاری است که بتوان عملکردش را سنجید و بهتر کرد.
جمع‌بندی سخنرانی همین ترتیب است:
ترتیب طراحی و آزمون
- مشتری را ببینید،
- تصویری از رفتار او بسازید،
- همفکری کنید،
- بخش ساده‌ای از کار را با امکانات موجود اجرا کنید
- و دوباره به بررسی برگردید.
جزئیات مراحل بعدی در این ویدیو ارائه نشده و مدرس آن‌ها را به ادامه مجموعه آموزشی سپرده است.
چرخه طراحی در این آموزش
مشاهده مشتری
خرید، فروش، مذاکره و خواسته‌ها
ساخت برداشت اولیه
توضیح الگویی که از رفتار دیده شده است
همفکری
بررسی برداشت با دیگران
تجربه کوچک
اجرا با امکانات موجود
بازبینی
سنجش نتیجه و اصلاح طرح
درباره این گفتار
این مقاله از زیرنویس خودکار فارسی آموزش مصطفی نظام‌پرور در ویدیوی همین صفحه تنظیم و بازنویسی شده است؛ متن کلمه‌به‌کلمه نیست. تشبیه‌های گفتاری به توضیح مستقیم تبدیل شده‌اند و ابزار، شاخص یا نتیجه تضمین‌شده‌ای که در جلسه وجود ندارد به متن افزوده نشده است.